Pasternak (Pastinaca sativa) — uprawa i pielęgnacja

Biologicznie pasternak jest rośliną dwuletnią, ale najczęściej uprawia się go jako jednoroczne warzywo i zbiera korzeń w pierwszym lub po zimowaniu.

Zwykle potrzebuje około 100–120 dni do osiągnięcia wielkości zbiorczej. Powolne kiełkowanie i chłodna pogoda mogą wydłużyć ten okres.

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, choć toleruje lekki półcień. Zapewnij mu co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie.

Potrzebuje głębokiej, luźnej, przepuszczalnej i pozbawionej kamieni gleby gliniastej lub gliniasto-piaszczystej. Zbita, kamienista albo świeżo nawożona obornikiem gleba powoduje krzywienie korzeni.

Utrzymuj umiarkowaną, równomierną wilgotność. Podczas dłuższej suszy podlewaj głęboko, ponieważ naprzemienne przesuszenie i zalanie może powodować pękanie lub zniekształcenia korzeni.

Najczęściej winne są kamienie, zbita gleba, przeszkody w warstwie korzeniowej albo świeży obornik. Przed siewem głęboko spulchnij podłoże i usuń kamienie.

Tak, jest odporny na chłód, a przymrozki często poprawiają słodycz korzeni. Zimujące rośliny warto osłonić kilkucentymetrową warstwą ściółki.

Zwykle tak, szczególnie pod ściółką i w glebie, którą można rozkopać zimą. Zbierz korzenie przed silnym wybiciem w pęd kwiatostanowy, bo później mogą stać się włókniste.

Zbiór wykonuj, gdy korzenie osiągną użyteczną wielkość, zwykle po około 100–120 dniach i po okresie chłodu. Przed wykopaniem spulchnij glebę widłami, aby nie złamać długich korzeni.

Wystarczy umiarkowanie żyzna gleba wzbogacona dojrzałym kompostem. Nadmiar azotu daje dużo liści, ale może ograniczać rozwój korzenia.

Może pojawić się połyśnica marchwianka, mszyce, gąsienice i szkodniki żerujące na korzeniach. Pomagają siatki, zmianowanie warzyw selerowatych i ochrona owadów pożytecznych.

Nasiona wysiewaj bezpośrednio do gruntu wczesną wiosną, gdy tylko gleba obeschnie i da się ją uprawiać. W cieplejszych miejscach możliwy jest także późnoletni siew na zbiór jesienno-zimowy.

Wysiewaj je na głębokość około 1–1,5 cm. Do wschodów utrzymuj powierzchnię gleby stale lekko wilgotną.

Tak, wschody często pojawiają się po 2–3 tygodniach i mogą być nierówne. Świeże nasiona, stała wilgotność i brak skorupy na powierzchni gleby poprawiają kiełkowanie.

Po wschodach przerywaj rośliny do około 8–10 cm w rzędzie, pozostawiając 30–45 cm między rzędami. Zbyt gęsty siew ogranicza rozwój korzeni.

Nie jest to zalecane, ponieważ uszkodzenie korzenia palowego powoduje krzywienie i rozwidlenia. Wysiewaj nasiona od razu w miejscu docelowym.

Odcięta górna część może wypuścić liście, ale nie wytworzy wiarygodnie nowego, jadalnego korzenia. Do uprawy używaj świeżych nasion.

Prawidłowo rozpoznany korzeń uprawnego pasternaku jest jadalnym warzywem. Nie traktuj jednak liści, łodyg i soku jako pożywienia, a dzikich lub niepewnie oznaczonych roślin nie zbieraj.

Tak, sok liści i łodyg, zwłaszcza dzikich roślin, może w połączeniu ze światłem słonecznym wywołać fitofotodermatozę. Podczas pracy noś rękawice i odzież zakrywającą skórę.

Jak najszybciej umyj skórę wodą z mydłem i chroń ją przed słońcem przez co najmniej 48 godzin. Przy pęcherzach, silnym bólu lub rozległej reakcji skontaktuj się z lekarzem.

Nie zaleca się jedzenia liści, ponieważ mogą zawierać furanokumaryny drażniące skórę i błony śluzowe. Samo gotowanie nie powinno być uznawane za gwarancję bezpieczeństwa.

Tak, jeśli pozostanie w gruncie do drugiego roku, tworzy wysokie, rozgałęzione łodygi z drobnymi żółtymi kwiatami zebranymi w baldachy.

To rozpoczęcie tworzenia pędu kwiatostanowego po zimowym chłodzie. W tym momencie korzeń zwykle twardnieje i traci jakość kulinarną, dlatego korzenie przeznaczone do jedzenia zbierz wcześniej.