Corynabutilon vitifolium – plant photoŹródło: Wikimedia CommonsRichard AveryCC BY-SA 4.0

Corynabutilon vitifolium

Corynabutilon vitifolium
Słoneczne, ciepłe i osłonięte miejsce przy ścianie południowej lub zachodniej; w Polsce najlepiej duża donica na tarasie albo w oranżerii. Możliwy dla uważnego ogrodnika; wymaga miejsca i zimowania bez mrozu.

Krótkie przedstawienie: Corynabutilon vitifolium

Corynabutilon vitifolium jest rzadko spotykanym, szybko rosnącym krzewem lub niewielkim drzewkiem z rodziny ślazowatych. Pochodzi z umiarkowanych rejonów środkowego i południowo-środkowego Chile. Zachwyca dużymi, miękko owłosionymi liśćmi przypominającymi liście winorośli oraz szeroko otwartymi kwiatami w odcieniach jasnego ślazu i lawendy. W polskim klimacie wymaga uprawy pojemnikowej lub wyjątkowo ciepłego, osłoniętego stanowiska.

Systematyka

Klasyfikacja taksonomiczna

Rodzina roślinMalvaceae
RodzajCorynabutilon
Grupa roślinzaślaz
Typ roślinyZrzucający liście krzew drzewiasty lub niewielkie drzewko
PochodzenieŚrodkowe i południowo-środkowe Chile
Zaakceptowana nazwa naukowaCorynabutilon vitifolium
Szybki przegląd

Pielęgnacja: Corynabutilon vitifolium

Najważniejsze potrzeby
Wymagania świetlnePełne słońce
Wymagania wodneUmiarkowane
MrozoodpornośćWrażliwy na mróz
GlebaPrzepuszczalna ziemia gliniasta lub piaszczysto-gliniasta
RozmiarOkoło 4–8 m w sprzyjającym klimacie; w pojemniku zwykle znacznie mniej × Około 2,5–3,5 m w sprzyjających warunkach
KwitnieniePóźna wiosna–połowa lata
WilgotnośćPrzeciętna wilgotność powietrza; zapewnij dobrą cyrkulację powietrza.
Odczyn gleby (pH)Kwaśne, obojętne lub zasadowe, pod warunkiem dobrego drenażu
Wymagania pokarmoweUmiarkowanie żyzne podłoże; lekkie nawożenie w okresie aktywnego wzrostu.
Temperatura minimalnaOkoło -5°C jako ostrożna granica krótkotrwałego spadku temperatury; w Polsce zalecane jest zimowanie bez mrozu.
Strefa USDAOdpowiada mniej więcej strefom USDA 8–10 przy osłonie; w Polsce najczęściej wymaga uprawy pojemnikowej i zimowania bez mrozu.
Tempo wzrostuSzybki

Światło i stanowisko

Zapewnij pełne słońce, najlepiej przy południowej lub zachodniej ścianie. Silne światło sprzyja zwartemu pokrojowi i kwitnieniu. Cień powoduje wiotkie pędy i mniej kwiatów. Chroń roślinę przed silnym wiatrem, który może łamać miękkie pędy i uszkadzać duże liście.

Podlewanie i wilgotność

Podlewaj obficie, gdy wierzch podłoża lekko przeschnie, po czym pozwól odpłynąć nadmiarowi wody. Młode rośliny utrzymuj równomiernie wilgotne w pierwszym sezonie. Latem egzemplarze w donicach mogą wymagać częstszego podlewania; jesienią i zimą podlewaj oszczędniej.

Gleba i podłoże

Najlepsza jest żyzna, przepuszczalna ziemia gliniasta lub piaszczysto-gliniasta. Gatunek toleruje odczyn kwaśny, obojętny i zasadowy, ale nie znosi zastoin wody, szczególnie zimą. W donicy zastosuj stabilne podłoże na bazie ziemi gliniastej z dodatkiem materiału rozluźniającego.

Nawożenie

Wiosną zastosuj nawóz wieloskładnikowy o spowolnionym działaniu albo rozcieńczony nawóz płynny podczas intensywnego wzrostu w pojemniku. Nie nawoź roślin przesuszonych, zalanych ani znajdujących się w spoczynku. Pod koniec lata ogranicz dokarmianie.

Wzrost i pokrój

To silnie rosnący, rozłożysty krzew o miękkich pędach, który w sprzyjającym klimacie może przybrać formę niewielkiego drzewka. Młode rośliny mogą wymagać podpory. Ze względu na możliwą krótkowieczność warto najpierw sprawdzić, jak radzi sobie w danym miejscu.

Sadzenie

Sadzenie i przesadzanie

Termin sadzeniaWiosna, po ustąpieniu przymrozków
Głębokość sadzeniaNa tej samej głębokości co bryła korzeniowa; nasiona wysiewaj płytko i lekko przykryj.
RozstawaOkoło 2,5–3,5 m dla dużego egzemplarza gruntowego; mniej przy regularnym cięciu.

Do gruntu sadź wyłącznie po ustąpieniu przymrozków, gdy gleba się ogrzeje, najlepiej w najcieplejszym i osłoniętym miejscu ogrodu. Bryłę korzeniową umieść na tej samej głębokości, na której rosła w pojemniku, i podlewaj regularnie podczas ukorzeniania. W większości Polski bezpieczniejsza będzie uprawa w dużej donicy.

Przesadzanie

Przesadzaj wiosną, gdy korzenie przerosną podłoże. Wybierz tylko nieco większą donicę z otworami odpływowymi; zbyt duży pojemnik zwiększa ryzyko przelania. Duże egzemplarze można zamiast tego częściowo wymienić wierzchnią warstwę podłoża.

Praktyczne działania

Rozmnażanie i przycinanie

Rozmnażanie

Wysiewaj świeże nasiona wiosną do ciepłego, przepuszczalnego podłoża albo pobieraj sadzonki zielne wiosną i półzdrewniałe latem. Przy sadzonkach utrzymuj stałą wilgotność powietrza oraz ciepło od dołu, ale nie dopuszczaj do zalania. Siewki mogą różnić się kolorem kwiatów.

Przycinanie

Przycinaj po kwitnieniu albo późną zimą, przed silnym ruszeniem wegetacji. Najpierw usuń pędy martwe, słabe i źle położone, a następnie lekko skróć zbyt długie przyrosty. Unikaj corocznego, silnego cięcia, które może usuwać pędy kwiatonośne.

Zadania sezonowe

Zimowanie

Przed pierwszymi jesiennymi przymrozkami przenieś donicę do jasnego, chłodnego i bezmroźnego pomieszczenia, najlepiej o temperaturze około 5–12°C. Podlewaj oszczędnie, zapewnij przewiew i nie stawiaj rośliny przy gorącym kaloryferze. Wiosną wystawiaj ją na zewnątrz stopniowo, po zahartowaniu.

Praktyczne zastosowanie

Zastosowanie

Roślina ozdobna do ciepłych, osłoniętych zakątków, przy murze, na taras i do dużych pojemników. W Polsce pojemnik można latem wystawić na zewnątrz, a przed przymrozkami przenieść do jasnego, chłodnego pomieszczenia. Nie zaleca się zastosowań kulinarnych ani leczniczych bez wiarygodnych danych gatunkowych.

Identyfikacja i pokrój

Wygląd zewnętrzny

Młode pędy są szarawo kutnerowate, a liście miękko owłosione, szerokie i zwykle trzy- do pięcioklapowe. Długie szypułki oraz duże, otwarte kwiaty nadają roślinie egzotyczny wygląd. Pokrój jest rozłożysty, a pędy stosunkowo miękkie.

Relacja ekologiczna

Zapylanie i odwiedzający

Kwiaty mogą być dostępne dla różnych owadów odwiedzających kwiaty, jednak nie znaleziono wiarygodnych danych wskazujących główne gatunki zapylaczy tego konkretnego gatunku. Nie należy wyciągać wniosków wyłącznie na podstawie kształtu kwiatów.

Ochrona roślin

Choroby i szkodniki

Choroby

Zwykle nie sprawia dużych problemów chorobowych, lecz mokre, ciężkie podłoże może prowadzić do gnicia korzeni. Najważniejsze są dobry drenaż, umiarkowane podlewanie i przewiewne stanowisko.

Szkodniki

Mączliki, przędziorki, wełnowce i tarczniki, szczególnie w oranżeriach i szklarniach. Kontroluj spód liści oraz pędy; przy wzroście liczebności stosuj proporcjonalne, dopuszczone środki zgodnie z etykietą.

Bezpieczeństwo i alergeny

Toksyczność i pyłki

ToksycznośćToksyczność gatunkowa nieustalona

Nie znaleziono wiarygodnej, gatunkowo specyficznej oceny toksyczności dla ludzi, psów, kotów ani dzieci. Nie traktuj rośliny jako jadalnej; po podejrzeniu spożycia skontaktuj się z lekarzem lub lekarzem weterynarii.

Pyłki i alergieZnaczenie alergologiczne nieustalone
Typowy okres
Okres kwitnienia; znaczenie alergologiczne nieustalone
Zapylanie / pyłek
Pyłek wytwarzany przez kwiaty owadopylne; znaczenie jego rozprzestrzeniania w powietrzu nieustalone

Gatunek wytwarza pyłek, lecz nie znaleziono danych o jego stężeniu w powietrzu ani znaczeniu klinicznym w Polsce. Osoby z silną alergią powinny zachować ostrożność podczas kwitnienia i prac pielęgnacyjnych.

Psy Nieustalona; nie dopuszczać do zjadania
Koty Nieustalona; nie dopuszczać do zjadania
Dzieci Nieustalona; nie dopuszczać do zjadania
Dotknięte części rośliny Wszystkie części należy traktować jako niezweryfikowane pod względem bezpieczeństwa spożycia.
Środowisko naturalne

Naturalne siedlisko

Gatunek pochodzi z umiarkowanych rejonów środkowego i południowo-środkowego Chile. W naturze związany jest z łagodniejszym klimatem i przepuszczalnymi glebami. W Polsce ograniczeniem są przede wszystkim mróz, zimowe zawilgocenie i wysuszający wiatr.

Warto wiedzieć

Ciekawostka

Pochodzi ze środkowego i południowo-środkowego Chile.
Liście przypominają liście winorośli i są miękko owłosione.
Kwiaty wyrastają na długich, wełnistych szypułkach.
Mogą pojawiać się formy o białych kwiatach.
Roślina rośnie szybko, ale bywa krótkowieczna.
W Polsce najbezpieczniejsza jest uprawa pojemnikowa.

Pytania i odpowiedzi

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

25 pytań

Najczęstsze pytania ściśle związane z rośliną — krótkie, bezpośrednie odpowiedzi.

🌱Quick care

Czym jest Corynabutilon vitifolium?

To szybko rosnący, zrzucający liście krzew lub niewielkie drzewko z rodziny ślazowatych, pochodzące z Chile. Uprawia się go dla dużych liści i jasnoliliowych, talerzykowatych kwiatów.

Czy Corynabutilon vitifolium ma polską nazwę zwyczajową?

Nie znaleziono ustalonej, gatunkowo specyficznej polskiej nazwy zwyczajowej. Najbezpieczniej używać nazwy Corynabutilon vitifolium; pokrewne abutilony bywają nazywane klonikami lub zaślazami.

🌤️Environment and placement

Czy można uprawiać Corynabutilon vitifolium w gruncie w Polsce?

W większości regionów Polski bezpieczniejsza jest uprawa w dużej donicy. Gruntową próbę można podejmować tylko w wyjątkowo ciepłym, osłoniętym miejscu, z ochroną zimową.

Czy Corynabutilon vitifolium jest mrozoodporny?

Nie należy uznawać go za pewną roślinę mrozoodporną w polskim klimacie. Przed przymrozkami najlepiej przenieść pojemnik do jasnego, bezmroźnego pomieszczenia.

Gdzie ustawić Corynabutilon vitifolium?

Wybierz pełne słońce, ciepło i osłonę przed wiatrem, najlepiej przy ścianie południowej lub zachodniej. Latem może stać na słonecznym tarasie.

Czy Corynabutilon vitifolium nadaje się do uprawy w donicy?

Tak. Użyj dużej, stabilnej donicy z odpływem oraz przepuszczalnego podłoża, a zimą przenieś roślinę do jasnego, chłodnego pomieszczenia bez mrozu.

💧Care and problems

Jak podlewać Corynabutilon vitifolium?

Podlewaj dokładnie, gdy wierzch podłoża lekko przeschnie, i zawsze wylewaj nadmiar wody z osłonki. Młode rośliny podlewaj równiej, a zimą ogranicz podlewanie.

Jakie podłoże jest najlepsze?

Najlepsza jest umiarkowanie żyzna, przepuszczalna ziemia gliniasta lub piaszczysto-gliniasta. Unikaj ciężkiego, stale mokrego podłoża.

Czy Corynabutilon vitifolium wymaga nawożenia?

Wiosną można zastosować nawóz wieloskładnikowy o spowolnionym działaniu. Rośliny w pojemnikach dokarmiaj tylko podczas aktywnego wzrostu i nie nawoź zimą.

Dlaczego Corynabutilon vitifolium gubi liście?

Jesienią i zimą zrzucanie liści może być naturalnym elementem spoczynku. Nagłe opadanie liści w sezonie może wskazywać na mróz, przesuszenie, przelanie albo silny stres.

Dlaczego roślina nie kwitnie?

Najczęstsze przyczyny to zbyt mało słońca, chłód, mokre korzenie albo nadmiar azotu. Zapewnij ciepłe, słoneczne stanowisko i umiarkowane podlewanie.

Jakie szkodniki mogą atakować tę roślinę?

Pod osłoną mogą pojawić się mączliki, przędziorki, wełnowce i tarczniki. Regularnie sprawdzaj spód liści i pędy, zwłaszcza podczas zimowania.

🪴Planting and repotting

Kiedy sadzić Corynabutilon vitifolium?

Do gruntu sadź wiosną, po ustąpieniu przymrozków i ogrzaniu gleby. Rośliny w donicach można wystawić na zewnątrz dopiero po zahartowaniu.

Jak duży rośnie Corynabutilon vitifolium?

W sprzyjającym klimacie może osiągnąć około 4–8 m wysokości i 2,5–3,5 m szerokości. W donicy zwykle pozostaje znacznie mniejszy.

Czy potrzebuje podpory?

Nie jest pnączem i zwykle rośnie jako krzew. Młode egzemplarze lub rośliny wystawione na wiatr mogą jednak wymagać tymczasowego palika.

✂️Propagation and pruning

Jak rozmnażać Corynabutilon vitifolium?

Można wysiewać świeże nasiona wiosną albo pobierać sadzonki zielne wiosną i półzdrewniałe latem. Sadzonki wymagają ciepła, stałej wilgotności i przepuszczalnego podłoża.

Czy można rozmnażać go z nasion?

Tak. Siew jest praktyczny, ale potomstwo może różnić się kolorem kwiatów, w tym tworzyć formy białe lub liliowe.

Kiedy przycinać Corynabutilon vitifolium?

Przycinaj po kwitnieniu albo późną zimą, przed silnym wzrostem wiosennym. Usuwaj martwe i słabe pędy, a silne cięcie stosuj tylko na dobrze rosnących roślinach.

⚠️Toxicity and safety

Czy Corynabutilon vitifolium jest toksyczny dla psów i kotów?

Brakuje wiarygodnych danych gatunkowych dotyczących toksyczności dla zwierząt. Nie pozwalaj psom ani kotom zjadać rośliny i po podejrzeniu zatrucia skontaktuj się z weterynarzem.

Czy roślina jest bezpieczna dla dzieci?

Nie ma wystarczających danych, by potwierdzić bezpieczeństwo po spożyciu. Trzymaj roślinę poza zasięgiem dzieci i traktuj wszystkie jej części jako niejadalne.

Czy można używać Corynabutilon vitifolium w kuchni lub ziołolecznictwie?

Nie. Brakuje wiarygodnych, gatunkowo specyficznych potwierdzeń takich zastosowań, dlatego rośliny nie należy spożywać ani stosować leczniczo.

Czy pyłek Corynabutilon vitifolium uczula?

Znaczenie alergologiczne pyłku tego gatunku nie jest dobrze zbadane. Osoby silnie uczulone powinny zachować ostrożność podczas kwitnienia i prac przy roślinie.

🌸Flowering and special interest

Kiedy kwitnie Corynabutilon vitifolium?

Zwykle kwitnie od późnej wiosny do połowy lata, najczęściej od maja do lipca. Termin zależy od temperatury, ilości światła i sposobu zimowania.

Jakiego koloru są kwiaty?

Najczęściej są jasnoliliowe, lawendowe lub fioletowoliliowe. U siewek mogą pojawiać się także kwiaty białe.

Jak wyglądają kwiaty?

Są duże, szeroko otwarte i talerzykowate, przypominające uproszczone kwiaty malwy. Wyrastają na długich, wełniście owłosionych szypułkach.

Odkrywaj

Podobne rośliny

Więcej roślin →
Weryfikowalność

Źródła i bezpieczeństwo danych

84%; taksonomia i podstawowe cechy ogrodnicze są dobrze potwierdzone, natomiast dane o toksyczności, pyłku i zapylaczach są ograniczone.