Globosum (Acer platanoides ‘Globosum’)

Acer platanoides 'Globosum' to kompaktowa, wolno rosnąca odmiana klonu pospolitego o gęstej, zaokrąglonej koronie, często szczepiona na prostym pniu. W polskich warunkach zwykle osiąga około 4,5–6 m wysokości i podobną szerokość.

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje również półcień. Pełne słońce sprzyja gęstszej koronie i intensywniejszemu żółtemu wybarwieniu jesienią.

W pierwszych sezonach podlewaj głęboko, gdy gleba zaczyna przesychać. Po dobrym ukorzenieniu drzewo zwykle wymaga dodatkowej wody tylko podczas długotrwałych upałów lub suszy.

Najczęściej osiąga około 4,5–6 m wysokości i podobną szerokość. Ostateczny rozmiar zależy między innymi od wysokości szczepienia, gleby, klimatu i cięcia.

Odmiana jest na ogół odporna w strefach USDA 4a–7a. W cieplejszych miejscach popołudniowy półcień i stała wilgotność gleby mogą ograniczyć stres cieplny.

Toleruje przepuszczalną glebę piaszczystą, gliniastą lub ilastą, od lekko kwaśnej do zasadowej. Unikaj stale podmokłych stanowisk, nawet jeśli drzewo znosi okresowe zawilgocenie.

Tak, pod warunkiem że gleba gliniasta ma odpowiedni drenaż. Na zwięzłych stanowiskach lepiej posadzić drzewo nieco wyżej niż tworzyć wokół korzeni kieszeń z żyznej ziemi.

Może pasować do małego lub średniego ogrodu, ponieważ jego korona jest znacznie mniejsza niż u formy gatunku. Zaplanuj około 4,5–6 m na dojrzałą koronę i nie sadź bezpośrednio przy budynkach ani przewodach.

Bywa stosowany pod przewodami dzięki stosunkowo ograniczonej wysokości. Przed posadzeniem sprawdź jednak docelową wysokość szczepionego okazu i lokalne wymagania operatora sieci.

Jest odmianą klonu pospolitego, który w niektórych regionach może dziczeć i wypierać rodzimą roślinność. Nie sadź go w pobliżu cennych siedlisk naturalnych, a lokalne ograniczenia sprawdź przed zakupem.

Potrzebuje okazjonalnego cięcia, aby utrzymać mocną strukturę, usuwać źle osadzone gałęzie i zapewnić prześwit. Naturalnie kulista korona zwykle wymaga formowania, a nie częstego strzyżenia.

Przycinaj późną zimą lub wczesną wiosną, przed silnym ruszeniem soków, ewentualnie po wiosennym przyroście, jeśli potrzebne jest tylko lekkie cięcie korygujące. Martwe, krzyżujące się i nisko położone gałęzie usuwaj stopniowo.

Przyczyną może być susza, stres po przesadzeniu, mszyce, szkodniki ogonków liściowych lub inne problemy środowiskowe. Obejrzyj liście i ogonki, sprawdź wilgotność gleby oraz to, czy drzewo wytwarza zdrowe nowe przyrosty.

Mogą pojawić się mszyce, szpeciele, owady żerujące w ogonkach liściowych oraz gąsienice. Na zdrowych drzewach szkody często są przejściowe, dlatego przed zastosowaniem środka owadobójczego rozpoznaj przyczynę.

Lepkość zwykle powoduje spadź wydzielana przez mszyce żerujące na liściach. Niewielkie kolonie można spłukać wodą i obserwować, ponieważ populację często ograniczają naturalni wrogowie.

Może wytwarzać korzenie powierzchniowe, zwłaszcza na glebie płytkiej lub zwięzłej. Utrzymuj szeroki pierścień ściółki, ogranicz konkurencję trawnika przy pniu i nie przykrywaj odsłoniętych korzeni grubą warstwą ziemi.

Posadź drzewo z widoczną nasadą korzeniową na poziomie gruntu, w przepuszczalnym miejscu od pełnego słońca do półcienia. Po posadzeniu obficie podlej i utrzymuj równomierną wilgotność podczas ukorzeniania.

Planując pełną koronę, zachowaj około 4,5–6 m od innych dużych drzew i konstrukcji. Na zwięzłej glebie lub przy ograniczonej przestrzeni korzeniowej zwiększ odstęp od fundamentów, chodników i podjazdów.

Zwykle dobrze znosi przesadzanie w okresie spoczynku, jeśli później jest regularnie podlewany. Zachowaj możliwie dużą bryłę korzeniową i nie przesadzaj podczas upałów ani suszy.

Nie jest dobrym drzewem do długotrwałej uprawy w pojemniku, chyba że jest prowadzone jako bonsai przez doświadczonego ogrodnika. Korzenie i korona z czasem potrzebują więcej miejsca niż zapewnia większość pojemników.

Odmianę rozmnaża się zwykle przez szczepienie na zgodnej podkładce klonu pospolitego. Nasiona nie odtwarzają niezawodnie charakterystycznego kulistego pokroju.

Uzyskanie wiernej odmiany z nasion jest niepewne, ponieważ siewki mogą różnić się od rośliny matecznej. Gwarantowany sposób uzyskania zwartego, kulistego pokroju to zakup szczepionego okazu szkółkarskiego.

Nie ustalono specyficznej klasyfikacji toksyczności tej odmiany. Jak w przypadku każdej rośliny ozdobnej, nie dopuszczaj do zjadania liści, kory, nasion ani innych części przez ludzi i zwierzęta.

Można, jeśli zapewnisz wystarczającą objętość gleby i przestrzeń dla dojrzałej korony. Nie umieszczaj pnia i nasady korzeniowej w wąskiej misie oraz uwzględnij możliwość powstawania korzeni powierzchniowych na zwięzłym podłożu.

Tak, wiosną tworzy drobne, zielonkawożółte kwiaty przed rozwojem liści lub wraz z nim. Z bliska są interesujące, ale nie stanowią głównej ozdoby krajobrazu.

Może wytwarzać skrzydlaki, potocznie nazywane helikopterami, choć ich produkcja bywa mniej widoczna niż u formy gatunku. Ilość i żywotność nasion różnią się między drzewami.

Zwykle przebarwia liście na żółto. Intensywność zależy od pogody, ilości światła, kondycji drzewa i lokalnych warunków uprawy.